8:45, 30/10/2017 | Συντάκτης: Νίκος Πολιουδάκης

The killing of a sacred deer: Μια σύγχρονη «διαφορετική» τραγωδία…

Μια περίεργη φιλία μεταξύ δυο -παράταιρων ηλικιακά- ανδρών. Δυο γονείς, γιατροί στο επάγγελμα -ένας εκ των προαναφερόμενων ανδρών, ο πατέρας- στην προσπάθειά τους να αυταπατούνται ότι έχουν πάντα τον έλεγχο. Δυο παιδιά, υποδείγματα, ένα κορίτσι και ένα μικρότερο αγόρι, που αναζητούν διακριτικά ή εξ αφορμής τη δική τους, προσωπική ταυτότητα ή που παραδίδονται, ακόμη, στα γονικά «θέλω» ούτως ώστε να επιβιώσουν. Και ένα πρόσφατο τραγικό γεγονός τελικά, που θα αποτελέσει τη γενεσιουργό αιτία για την εξέλιξη ενός μεταφυσικού δράματος, παραπέμποντας σχεδόν σε αρχαία, ελληνική τραγωδία. Όλα αυτά, λίγο-πολύ, συνθέτουν την υπόθεση στη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου με τίτλο «The killing of a sacred deer».

Η ταινία, που έκανε ήδη πρεμιέρα από τον π. Μάιο στο Φεστιβάλ των Καννών όπου και τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου (το οποίο συνυπογράφει ο Ευθύμης Φιλίππου), έχει δεχθεί σκληρές και αποδοκιμαστικές κριτικές από της μία, αλλά και πολύ θετικές από την άλλη. Άλλωστε, ένα φιλμ με τίτλο  «Ο θάνατος (ή η θυσία;) του ιερού ελαφιού», όπως έχει αποδοθεί στη γλώσσα μας, από το δημιουργό του… αλλόκοτου για τις ελληνικές, κινηματογραφικές «γεύσεις», αλλά παραλίγο «οσκαρικού», «Κυνόδοντα», αλλά και του αμφιλεγόμενου, περισσότερο διεθνούς λόγω καστ, «Αστακού», δε θα μπορούσε παρά να αντιμετωπιστεί έτσι. Η πρεμιέρα της εν Ελλάδι έρχεται σε λίγες ημέρες (2 Νοεμβρίου), αναμένοντας σίγουρα μια λογική συνέχεια στις πολυποίκιλες «ερμηνείες» και αντιδράσεις…

*Οι «τραγικοί» γονείς: Κίντμαν και Φάρελ στην υπηρεσία του Λάνθιμου…

Διαφορά, ωστόσο, στο εν λόγω φιλμ, αποτελεί το γεγονός ότι ο Έλληνας σκηνοθέτης, με τη «γνωστή» οπτική προσέγγιση ως τώρα στα έργα του, καταπιάνεται με μια συγκεκριμένη υπόθεση, την οποία εξελίσσει μέσα από την ανάγκη ενός εκ των ηρώων για εκδίκηση/λύτρωση. Έστω και μέσα από κάτι που δεν εξηγείται με τη λογική, τους νόμους της φύσης ή της ιατρικής. Έστω και μέσα από μια ανέλπιστη πορεία των πραγμάτων, που μόνο ως  κατάρα, ίσως θεόσταλτη, ή «Νέμεσις», μπορεί να χαρακτηριστεί. Έτσι, η  θυσία, όχι για να… φυσήξει κάποιος ούριος άνεμος, αλλά προκειμένου να σωθεί… ό, τι ενδεχομένως σώζεται στο τέλος, μοιάζει απλώς αναπόφευκτη (λεπτομέρειες δεν μπορούν να γραφτούν).

Πρώτο -και βασικότερο όλων- τραγικό πρόσωπο της ταινίας είναι το δίχως άλλο «πουλέν» πια του Λάνθιμου, Κόλιν Φάρελ, ο οποίος μετά τον «Αστακό» έρχεται ως μεγαλογιατρός, ονόματι Steven, να αποτελέσει εν είδη ηθικού αυτουργού, δικαίως ή αδίκως, την πηγή του κακού. Ακόμη και αν προσπαθεί να εξιλεωθεί μέσα από την παρέα του με το 16χρονο φίλο του, Martin (τον ενσαρκώνει ο πολλά υποσχόμενος Barry Keoghan), η μοίρα ή κάποια υπέργεια, αφανής δύναμη δε θα του χαριστεί.

*O… σχιζοφρενικά καλός στο ρόλο του Martin, Barry Keoghan…

Ο έφηβος «φίλος» του Steven, λοιπόν, αυτή η περίεργη φιγούρα που ζητά και έρχεται σε καθημερινή  συναναστροφή μαζί του, μέσα ή έξω από το χώρο εργασίας, φαίνεται να αναζητά κάτι περισσότερο από φίλο ή… χρηματοδότη. Μοιάζει εν ολίγοις αρχικά να αναζητά έναν πατέρα, ώστε να αναπληρώσει (;) το κενό που άφησε ο 46 βιολογικός του μπαμπάς μην ξυπνώντας από το κρεβάτι του χειρουργείου, σε επέμβαση ανοιχτής καρδιάς. Εκείνης που ανοίγει την ταινία ενδεχομένως ή μιας σαν αυτήν. Αυτό επιδιώκει όμως; Αν σας θυμίζει, στο μεταξύ, κάτι ο νεαρός είναι γιατί το π. καλοκαίρι αποτέλεσε ένα από τα τραγικά πρόσωπα/πρωταγωνιστές του (αντι-)πολεμικού έπους της «Δουνκέρκης» του Κρίστοφερ Νόλαν. 

Η Anna, ήτοι η Νικόλ Κίντμαν, εν συνεχεία, είναι η σύζυγος του Steven, του οποίου αντικείμενο αποτελούν οι… καρδιές. Εκείνη όμως είναι οφθαλμίατρος, αλλά μάλλον αρκετά κοντόφθαλμη αναφορικά με το τι σημαίνει οικογενειακή ισορροπία. Σημειωτέον, πως η άλλοτε γυναίκα του Τομ Κρουζ, πολύ ώριμη πια σε ό, τι αφορά την υποκριτική, αλλά και τη μεσήλικη φυσιογνωμία και κορμοστασιά της, ενσαρκώνει άψογα την… υστερικά νωχελική μητέρα/κουμανταδόρισσα του σπιτικού, που δεν μπορεί να αποδεχθεί πως ο έλεγχος μπορεί να χαθεί μέσα από τα χέρια της. Και που μόνο τότε χάνει εν μέρει την επιβλητική, «άγρια» νηφαλιότητά της, φτάνοντας και μέχρι να κάνει αποκρουστικές πράξεις (κρατήστε το αυτό).

*Η «οικογένεια» πλην του πατρός, αλλά συν τον «περίεργο» νεαρό πλαισιώνουν το δημιουργό…

Σε ό, τι αφορά τα παιδιά τώρα, η έφηβη Raffey Cassidy, μετά την πρόσφατη, περσινή εμφάνισή της στο, επίσης, πολεμικό «Allied» (με πρωταγωνιστές τους Μπραντ Πιτ και Μαριόν Κοτιγιάρ) υποδύεται την κόρη του Steven, Kim, στη φάση που αρχίζει να γνωρίζει και να αναζητά τη γυναικεία φύση της. Ο πιτσιρίκος δε Sunny Suljic, με τη σειρά του, και σαφώς μικρότερος ηλικιακά από την προαναφερόμενη, είναι ο Bob, ο μικρός γιος και ίσως «καμάρι» της οικογενείας, θα έλεγε κανείς. Η πρώτη θα ερωτευθεί το φίλο του μπαμπά της ή έστω θα βρει μια, κάποια διέξοδο μέσα από αυτόν, ακόμη κι όταν θα τον γνωρίσει… καλύτερα. Ο μικρός γιος, ωστόσο, φταίγοντας πραγματικά λιγότερο από όλους, θα βρεθεί «χαμένος» όσο κανείς…

Ξανακοιτάζοντας τα ως άνω γραφόμενα μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι πληροφορίες σε βάθος δε παρέχονται, γιατί απλούστατα θα ακυρώσουν την ταινία. Μια ταινία, για την οποία πολλά μπορεί να γράψεις κανείς ή απλώς να σιωπήσει. Ένα έργο που θα προκαλέσει από στιγμές γέλιου, μέχρι διαρκές σφίξιμο στο στομάχι ως και κλάμα (σε καμία περίπτωση όμως εμετό ή αηδία, όπως ενδεχομένως έχετε ακούσει ή διαβάσει ήδη από το π. καλοκαίρι).

*Ένα εκ των ευρηματικών πόστερ της ταινίας…

Όσοι τη δείτε, θα το επιβεβαιώσετε χωρίς αμφιβολία. Φτάνει να ξέρετε βέβαια ότι θα δείτε αρκετό «Λάνθιμο», κάτι που συναντάται κυρίως στους κοφτούς, σχεδόν «ρομποτικούς» ή με διάθεση επιτηδευμένου καθωσπρεπισμού ή οκνηρίας διαλόγους, αλλά και την πλούσια αλληγορία, που μοιάζει σαφώς λιγότερη σε σχέση με τις πρότερες δημιουργίες του.

Τι κρατάμε συνεπώς ως υποκειμενική ανάγνωση; Ο έλεγχος είναι μια ουτοπία. Τα λάθη, μάλλον, πάντα πληρώνονται. Το «μη χείρον βέλτιστον» μπορεί να αποτελέσει αναγκαίο κακό όταν οι άνθρωποι καλούνται να αποφασίσουν στο χείλος του γκρεμού, αλλά και το τραγικό του πράγματος να φτάνει κανείς εκεί, ενώ θα μπορούσε απλώς να μην το έχει προκαλέσει.  Άμεσα ή έμμεσα… 

 

Δείτε το τρέιλερ:

 

Για τέλος, ένα αθώο spoiler σε μια προσπάθεια αποφόρτισης: Ελάφι μην ψάχνετε…

Νίκος Πολιουδάκης

Όσο για το «ποιος είμαι»… Τσέκαρε στην «επαναστατική» μας ομάδα (SREVOLUTION TEAM) και θα δεις… Γιατί δεν είμαι μόνος μου…